เครือข่ายวิชาการและภาคีสุขภาพภาคใต้ผนึกกำลังรับมือปัญหาบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า หลังข้อมูลเบื้องต้นปี 2569 ระบุอัตราการสูบบุหรี่ทุกประเภทของประชากรไทยอยู่ที่ร้อยละ 16.7 ขณะที่ภาคใต้สูงถึงร้อยละ 22.6 เร่งขับเคลื่อนมาตรการควบคุมยาสูบ บังคับใช้กฎหมาย และสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชน พร้อมหยิบยกประเด็นจังหวัดกระบี่ถูกแซงในสถิติครูสูบบุหรี่สูงสุด มุ่งสร้างความร่วมมือจากโรงเรียน ครอบครัว และชุมชน สกัดนักสูบหน้าใหม่อย่างเป็นระบบ
เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 ณ สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา สถาบันนโยบายสาธารณะ ม.อ. ร่วมกับศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย จัดประชุมวิชาการบุหรี่ไฟฟ้า “คนใต้ร่วมใจ สังคมไทยปลอดบุหรี่ไฟฟ้า” เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ผลงานวิจัย และประสบการณ์การดำเนินงาน ตลอดจนพัฒนาข้อเสนอเชิงวิชาการและเชิงนโยบายให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ มีผู้เข้าร่วมประมาณ 200 คน ทั้งรูปแบบ Onsite และ Online
ภายในงานมีผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการร่วมแลกเปลี่ยนแนวทางป้องกันและควบคุมการบริโภคยาสูบ ได้แก่ ศ.พญ.สุวรรณา เรือง กาญจนเศรษฐ์ รองผู้อำนวยการ ศจย. พญ.วราภรณ์ อัมพะเศวต ที่ปรึกษาคณะกรรมการสมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ ผศ.ดร.พัฒนศักดิ์ คำมณีจันทร์ สำนักวิชาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รศ.ดร.จุฑารัตน์ สถิรปัญญา หน่วยเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์ ม.อ. และ ดร.เพ็ญ สุขมาก ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายสาธารณะ ม.อ.
ศ.พญ.สุวรรณา กล่าวว่า ข้อมูลเบื้องต้นจากการสำรวจในปี 2569 พบอัตราการสูบบุหรี่ทุกประเภทของประชากรไทยเฉลี่ยร้อยละ 16.7 ขณะที่ภาคใต้อยู่ที่ร้อยละ 22.6 สะท้อนความจำเป็นในการเร่งป้องกันและควบคุมการบริโภคยาสูบ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ผ่านมาตรการ 4P ครอบคลุมด้านผลิตภัณฑ์ ราคา สถานที่ และการส่งเสริมการตลาด ควบคู่กับการปราบปรามบุหรี่ผิดกฎหมายและการสร้างสภาพแวดล้อมปลอดบุหรี่
อีกประเด็นสำคัญคือการสร้างสภาพแวดล้อมในสถานศึกษาให้ปลอดบุหรี่ โดยเฉพาะบทบาทของครูซึ่งเป็นต้นแบบให้แก่เด็กและเยาวชน ประเด็นจังหวัดกระบี่ถูกแซงจากสถิติครูสูบบุหรี่สูงสุดจึงเป็นเรื่องที่ควรติดตามข้อมูลและเร่งส่งเสริมมาตรการป้องกันในสถานศึกษา ควบคู่กับการสร้างความเข้าใจถึงพิษภัยของบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า เพื่อไม่ให้พฤติกรรมการสูบกลายเป็นเรื่องปกติในกลุ่มเด็กและเยาวชน
ขณะที่นายวันอาฟันดี้ เจ๊ะสาเหาะ จากสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ศูนย์ภาคใต้ตอนล่าง นำเสนอแนวทางสร้างชุมชนปลอดปัจจัยเสี่ยงผ่านกระบวนการ “6ช.” ได้แก่ ชวน ช่วย ชื่นชม เชียร์ เชิดชู และชง พร้อมขับเคลื่อนศูนย์การศึกษาอิสลามประจำมัสยิด (ตาดีกา) นำร่อง 15 ศูนย์ ในจังหวัดนราธิวาสและยะลา เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงและดูแลเด็กและเยาวชนอย่างใกล้ชิด
นอกจากนี้ ภาคีเครือข่ายยังร่วมผลักดันการบังคับใช้กฎหมาย การพัฒนาโรงเรียนปลอดบุหรี่ไฟฟ้า และการเสริมสร้างความรู้เท่าทันแก่เด็ก เยาวชน ผู้ปกครอง และครู เพื่อป้องกันการเข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้า ลดโอกาสเกิดนักสูบหน้าใหม่ และสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับอันตรายจากการบริโภคยาสูบ
การประชุมครั้งนี้มุ่งเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ สถานศึกษา หน่วยงานสาธารณสุข องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคประชาสังคม และสื่อมวลชน ให้ร่วมกันขับเคลื่อนมาตรการป้องกันตั้งแต่ระดับครอบครัว โรงเรียน และชุมชน เพื่อควบคุมการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า ลดการบริโภคยาสูบ และผลักดันสังคมไทยปลอดบุหรี่ไฟฟ้าอย่างยั่งยืน
