กางแผนชลประทาน ฟื้นคลอง ร.1 “หัวใจระบายน้ำหาดใหญ่” เดิมพันสำคัญก่อนฤดูฝนมาเยือน
คลองระบายน้ำ ร.1 ของอำเภอหาดใหญ่ ไม่ใช่เพียงคลองส่งน้ำธรรมดา แต่เป็นเสมือน “หัวใจ” ของระบบป้องกันน้ำท่วมในพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญของจังหวัดสงขลา ตลอดหลายปีที่ผ่านมา คลองสายนี้ทำหน้าที่รองรับและเร่งระบายน้ำจากพื้นที่เมืองหาดใหญ่ลงสู่ทะเล ช่วยลดผลกระทบจากน้ำหลากในช่วงฤดูมรสุม
แต่หลังเหตุอุทกภัยครั้งใหญ่ช่วงปลายปี 2568 คลอง ร.1 กลับได้รับความเสียหายหนักตลอดแนวกว่า 14 กิโลเมตร ทั้งผนังคอนกรีตแตกร้าว โครงสร้างทรุดตัว ถนนเลียบคลองพังเสียหาย และบางจุดเกิดรูพรุนในแผ่นคลองอย่างชัดเจน จนกลายเป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่า ระบบระบายน้ำหลักของหาดใหญ่กำลังอยู่ในภาวะเปราะบาง
จากข้อมูลของโครงการชลประทานสงขลา สำนักงานชลประทานที่ 16 ระบุว่า เหตุการณ์ฝนตกหนักระหว่างวันที่ 19–27 พฤศจิกายน 2568 ซึ่งได้รับอิทธิพลจากพายุดีเปรสชัน ทำให้คลอง ร.1 ต้องรองรับปริมาณน้ำเกินกว่าศักยภาพที่ออกแบบไว้ราว 40 เปอร์เซ็นต์ กระแสน้ำที่ไหลเชี่ยวได้กัดเซาะฐานรากและโครงสร้างคอนกรีตอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดความเสียหายในหลายจุด
ความเสียหายที่เกิดขึ้น อาจไม่ได้เห็นผลชัดเจนในช่วงหน้าแล้ง แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นทันที เพราะหากระบบระบายน้ำทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ย่อมกระทบโดยตรงต่อพื้นที่ชุมชน เขตเศรษฐกิจ และเส้นทางสัญจรสำคัญของอำเภอหาดใหญ่
ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงเร่งผลักดัน “โครงการซ่อมแซมระบบระบายน้ำและอาคารประกอบคลองระบายน้ำ ร.1” วงเงินประมาณ 400 ล้านบาท เพื่อฟื้นฟูโครงสร้างทั้งหมดตลอดแนวคลอง
แผนงานดังกล่าวครอบคลุมทั้งการซ่อมแซมแผ่นคลองที่แตกร้าวและทรุดตัว ด้วยวิธีพ่นคอนกรีตเสริมความแข็งแรง การเทพื้นใหม่ รวมถึงการปรับปรุงถนนเลียบคลองที่เสียหาย โดยจะมีการเสริมชั้นดิน เทคอนกรีต และลาดยางแอสฟัลต์ใหม่ในจุดเสี่ยง
แม้งบประมาณก้อนนี้จะถูกมองว่าเป็นเม็ดเงินจำนวนมาก แต่เมื่อเทียบกับความเสียหายทางเศรษฐกิจจากน้ำท่วมใหญ่ในแต่ละครั้ง หลายฝ่ายเห็นว่า การลงทุนเพื่อฟื้นฟูระบบระบายน้ำถือเป็นเรื่องจำเป็น เพราะหากปล่อยให้โครงสร้างเสื่อมสภาพต่อไป อาจสร้างความเสียหายที่มากกว่าหลายเท่าในอนาคต
ที่ผ่านมา โครงการชลประทานสงขลาเคยเสนอของบฟื้นฟูเข้าสู่แผนกระตุ้นเศรษฐกิจแล้วครั้งหนึ่ง แต่ยังไม่ได้รับการอนุมัติ ทำให้การซ่อมแซมยังไม่สามารถดำเนินการได้เต็มรูปแบบ ขณะที่ประชาชนริมคลองจำนวนไม่น้อยยังคงใช้ชีวิตท่ามกลางความกังวล โดยเฉพาะเมื่อเริ่มเข้าสู่ช่วงฝนตกหนักในภาคใต้
สิ่งที่ประชาชนต้องการในเวลานี้ อาจไม่ใช่เพียงแค่ “แผนงานบนกระดาษ” แต่คือความชัดเจนของการผลักดันงบประมาณและการลงมือแก้ไขอย่างจริงจัง เพราะคลอง ร.1 ไม่ได้เป็นเพียงโครงสร้างชลประทาน แต่เป็นแนวป้องกันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย เศรษฐกิจ และคุณภาพชีวิตของคนหาดใหญ่ทั้งเมือง
ขณะเดียวกัน หลายฝ่ายกำลังจับตาการประชุมคณะรัฐมนตรีนอกสถานที่ (ครม.สัญจร) จังหวัดสงขลา ในช่วงวันที่ 8–9 มิถุนายน 2569 ว่า รัฐบาลจะมีความชัดเจนในการสนับสนุนงบฟื้นฟูระบบระบายน้ำและโครงสร้างด้านชลประทานหรือไม่ เพราะสำหรับคนหาดใหญ่แล้ว “เวลา” อาจเป็นปัจจัยสำคัญไม่แพ้ “งบประมาณ” ก่อนฤดูฝนรอบใหม่จะมาถึงอีกครั้ง
